Σε μια διασταύρωση την προτεραιότητα την ορίζει πρώτα το φανάρι και μετά οι πινακίδες. Αν δεν υπάρχει ούτε το ένα ούτε το άλλο, περνάει πρώτος όποιος έρχεται από τα δεξιά σου. Αυτό λέει το άρθρο 30 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ν. 5209/2025), μαζί με πέντε εξαιρέσεις που πρέπει να ξέρεις.
Η σειρά: φανάρι, πινακίδα, δεξιά
Ο ΚΟΚ ορίζει ότι στους κόμβους η προτεραιότητα δίνεται με σήμανση και ότι οι ενδείξεις των φωτεινών σηματοδοτών υπερισχύουν των πινακίδων (άρθρο 30, παρ. 4 και 6). Στην πράξη:
- Αν λειτουργεί φανάρι, ακολουθείς το φανάρι, ακόμη κι αν δίπλα του υπάρχει πινακίδα που λέει κάτι άλλο.
- Αν δεν υπάρχει φανάρι αλλά υπάρχει πινακίδα προτεραιότητας, ισχύει η πινακίδα.
- Αν δεν υπάρχει τίποτα από τα δύο, ισχύει η προτεραιότητα από δεξιά (άρθρο 30, παρ. 5).
Οι πινακίδες που θα συναντήσεις
- Ρ-1, υποχρεωτική παραχώρηση προτεραιότητας: το ανάποδο τρίγωνο. Αφήνεις να περάσουν όσοι κινούνται στον άλλο δρόμο.
- Ρ-2, υποχρεωτική διακοπή πορείας: το STOP. Σταματάς τελείως, ακόμη κι αν ο δρόμος φαίνεται άδειος, και μετά δίνεις προτεραιότητα.
- Ρ-3, οδός προτεραιότητας: όσο κινείσαι σε αυτόν τον δρόμο, έχεις προτεραιότητα στις διασταυρώσεις. Η Ρ-4 δείχνει πού τελειώνει.
- Κ-26: σε προειδοποιεί ότι πλησιάζεις διασταύρωση όπου ισχύει η προτεραιότητα από δεξιά.
- Κ-27: διασταύρωση με δρόμο όπου όσοι κινούνται οφείλουν να σου παραχωρήσουν προτεραιότητα.
Όλες τις πινακίδες, με την εικόνα τους, θα τις βρεις στις ρυθμιστικές πινακίδες και στις πινακίδες κινδύνου.
Οι εξαιρέσεις στον κανόνα του δεξιού
Ακόμη και σε διασταύρωση χωρίς σήμανση, ο κανόνας του δεξιού δεν ισχύει πάντα. Σύμφωνα με το άρθρο 30, παρ. 5:
- Όποιος κινείται σε αυτοκινητόδρομο, εθνική οδό ή οδό ταχείας κυκλοφορίας έχει προτεραιότητα. Αν μπαίνεις σε τέτοιον δρόμο, περιμένεις, ακόμη κι αν έρχεσαι από τα δεξιά.
- Όποιος βγαίνει σε δρόμο από πεζόδρομο, χωματόδρομο, μονοπάτι, ιδιωτικό χώρο δίπλα στον δρόμο (μια αυλή, ένα γκαράζ), πάρκινγκ ή πρατήριο καυσίμων παραχωρεί προτεραιότητα σε όσους κινούνται στον δρόμο.
- Όποιος ξεκινάει ή κάνει όπισθεν, εκεί όπου επιτρέπεται, παραχωρεί προτεραιότητα.
- Το τραμ έχει προτεραιότητα.
- Το τρένο έχει προτεραιότητα.
Πριν μπεις στη διασταύρωση
Το ίδιο άρθρο ζητάει να πλησιάζεις τη διασταύρωση με τέτοια ταχύτητα ώστε να μπορείς να σταματήσεις για να περάσουν όσοι έχουν προτεραιότητα (παρ. 1). Και κάτι που πολλοί ξεχνούν: δεν μπαίνεις στη διασταύρωση, ακόμη κι αν το φανάρι είναι πράσινο, όταν η κίνηση είναι τόσο πυκνή που μπορεί να μείνεις ακινητοποιημένος μέσα της (παρ. 2).
Αν έχεις ήδη μπει σε διασταύρωση με φανάρια, μπορείς να βγεις από αυτήν πριν ανάψει πράσινο για την κατεύθυνσή σου, αρκεί να μην εμποδίσεις όσους κινούνται με πράσινο (παρ. 3).
Όταν δεν είσαι σίγουρος
Η θεωρία έχει και ερωτήσεις συμπεριφοράς. Αν φτάσεις σε διασταύρωση και δεν έχεις καταλάβει αν υπάρχει σήμανση, περιμένεις και, αν χρειαστεί, συνεννοείσαι με τους άλλους οδηγούς. Αν έχεις προτεραιότητα, δεν τη διεκδικείς επίμονα. Με μοτοσυκλέτα αυτό μετράει διπλά, γιατί ένας οδηγός που δεν σε είδε μπορεί να σε χτυπήσει.
Αν περιμένεις να βγεις δεξιά σε δρόμο με προτεραιότητα και ένα αυτοκίνητο έρχεται γρήγορα από αριστερά με δεξί φλας, περιμένεις μέχρι να βεβαιωθείς ότι στρίβει. Το φλας δεν είναι υπόσχεση. Και στις διαβάσεις πεζών μιας διασταύρωσης χωρίς φανάρια ή τροχονόμο, προτεραιότητα έχουν οι πεζοί.
Τι προβλέπεται αν δεν δώσεις προτεραιότητα
Οι παραβάσεις του άρθρου 30 ανήκουν στην κατηγορία Ε3-Β. Για αυτήν ο νόμος προβλέπει πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 30 ημέρες (άρθρο 108, παρ. 5). Οι πινακίδες και η άδεια κυκλοφορίας δεν αφαιρούνται σε αυτή την παράβαση (άρθρο 106, παρ. 1).
Δύο περιπτώσεις τιμωρούνται βαρύτερα. Αν δεν δώσεις προτεραιότητα σε τραμ, η παράβαση μπαίνει επιπλέον στην κατηγορία Σ (αντικοινωνική οδική συμπεριφορά), που φέρνει άλλες 40 ημέρες αφαίρεσης της άδειας. Αν δεν δώσεις προτεραιότητα σε τρένο, η παράβαση είναι κατηγορίας Ε4: πρόστιμο 1.200 ευρώ και επί τόπου αφαίρεση της άδειας για 60 ημέρες. Επιπλέον προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή έως 2.000 ευρώ (άρθρο 30, παρ. 7 και 8).
Εξάσκηση
Το κεφάλαιο Διασταυρώσεις έχει 101 ερωτήσεις, τις περισσότερες από όλα τα κεφάλαια του αυτοκινήτου. Λύσε τες σε γύρους των 10 και δες στο τέλος ποιες πρέπει να ξαναδιαβάσεις. Για τους κυκλικούς κόμβους διάβασε το επόμενο άρθρο: Κυκλικός κόμβος: ποιος έχει προτεραιότητα.
Πηγές
Ν. 5209/2025 «Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α΄ 100/13.06.2025), άρθρο 30 και άρθρο 108, όπως ισχύουν μετά την κωδικοποίηση με τον ν. 5338/2026. Οι ερωτήσεις συμπεριφοράς είναι από το κεφάλαιο «Διασταυρώσεις» της θεωρίας.
Συνέχισε με
- Διασταυρώσεις: τεστ ΚΟΚ αυτοκινήτου
- Ρυθμιστικές πινακίδες ΚΟΚ
- Σήμανση προτεραιότητας: τεστ ΚΟΚ λεωφορείου
- Οικολογική οδήγηση: τι είναι και πώς μειώνεις την κατανάλωση
- Κυκλικός κόμβος: ποιος έχει προτεραιότητα και πώς κινείσαι
- Όρια ταχύτητας στην Ελλάδα ανά τύπο δρόμου και οχήματος
- Απόσταση ασφαλείας: ο κανόνας των δύο δευτερολέπτων
- Προσπέραση: πότε επιτρέπεται, πότε απαγορεύεται και πώς γίνεται
Εξασκήσου
-
Αυτοκίνητο (κατηγορία Β)
Τεστ ΚΟΚ αυτοκινήτου ανά κεφάλαιο
-
Μοτοσυκλέτα
Τεστ ΚΟΚ μοτοσυκλέτας ανά κεφάλαιο
-
Φορτηγό
Τεστ ΚΟΚ φορτηγού ανά κεφάλαιο
-
Λεωφορείο
Τεστ ΚΟΚ λεωφορείου ανά κεφάλαιο
-
ΠΕΙ Φορτηγού
Τεστ ΚΟΚ ΠΕΙ φορτηγού ανά κεφάλαιο
-
ΠΕΙ Λεωφορείου
Τεστ ΚΟΚ ΠΕΙ λεωφορείου ανά κεφάλαιο
-
ΕΔΧ Ταξί
Τεστ ΚΟΚ ΕΔΧ ταξί ανά κεφάλαιο
